Dostupni linkovi

logo-print

Odbijanje po diktatu Beograda


Biljana JOVICEVIC, Zoran PRERADOVIC

Nekoliko je razloga zbog kojih predstavnici unionističkog bloka još uvijek odbijaju da prihvate zvanične preliminarne rezultate referenduma u Crnoj Gori, ocjenjuju predstavnici suverenističkog bloka. Premijer Milo Đukanović Vijestima je rekao da lideri tog bloka još uvijek razmišljaju u kategorijama «ili su pobijedili ili su pokradeni », a da je njihovo odbijanje da priznaju rezultat referenduma izazvano direktnim instrukcijama iz beogradske centrale. Đukanović žali što vođe opozicije ni nakon deset godina poraza nijesu sklone da vide ono što je politička realnost u Crnoj Gori. I Borislav Banović, visoki funkcioner Socijaldemokratske partije, jedan od uzroka neprihvatanja te realnosti vidi u podršci dijela zvaničnog Beograda:

„Vlada Srbije, politika DSS-a prvenstveno i premijera Koštunice i oni upravo zadržavaju, po meni, jedan nazadan i pogrešan politički pristup“.

Predsjednik Građanske partije Krsto Pavićević ocjenjuje da ovakvim ponašanjem lideri unionističkog bloka pokušavaju da kupe malo vremena:

„Jer su se našli u čudu šta im se dešava. Oni su pošli od premise da će opstati zajednička država, a sada konačno glava tema o kojoj su oni pričali svih tih godina, to je državno pravni status, je završena. Treba preći na druge teme i njima treba neko vrijeme da se snađu što i kako da urede“.

Unutar samog unionističkog bloka postoje i dvije struje, primijećuje Pavićević:

„Jednu koja jeste nacionalistička i koja je uvijek slušala Beograd, pa je i moguće da tu ima uticaja Beograda, i onu drugu koja je krenula put neke građanske orijentacije nije još uspjela, ali nadamo se da će i ona uspjeti da se otrgne od te nacionalne politike i da zaplovi onim vodama kojima treba da plovi“.

Slična je i ocjena Borislava Banovića iz Socijaldemokratske partije:

„Ja prepoznajem i dalje jednu tvrdu nacionalističku struju ili opciju u cijelom tom bloku svih ovih godina u Crnoj Gori i ona se sada želi održati za buduća vremena na taj način što neće priznati legitimnost i demokratičnost ovog referenduma. U stvari, na taj način želi to biračko tijelo koje evidentno postoji i koje je jako nacionalistički nastrojeno u Crnoj Gori, želi ga zadržati u tom nacionalnom naboju i na tom naboju želi da gradi buduću politiku u Crnoj Gori. Drugi dio koji se nadam postoji i on je veći je ipak pod uticajem gorčine porazna pa eto pokušavaju na vide da li postoji neka šansa da malo relativizuju taj poraz i da opet na taj način sebi neku poziciju, gubitničku evidentno u krajnjem, poprave“.

Svi vjeruju da ignorisanje ishoda referenduma u Crnoj Gori od strane lidera unionističkog bloka neće još dugo trajati i svi se nadaju da će u podjelama koje će uoči predstojećih jesenjih parlamentarnih izbora uslijediti kao pobjednih izaći građanska opcija iz tog bloka koju, kako vjeruju, zastupa lider bloka Predrag Bulatović. Predsjednik Građanske partije Krsto Pavićević:

„Mislim da bi bilo mnogo pametnije da se nađe neko tamo, pogotovo lider tog bloka gospodin Bulatović da izađe i čestita građanima Crne Gore svoju državu, evo ja se nadam da će to biti vrlo brzo i da pređemo ne neke druge teme, da pričamo malo o ekonomiji i o drugim stvarima. Mislim da je to najbolji put i za njih i za Crnu Goru, jer Crnoj Gori naravno treba jaka opozicija“.

Međutim, kako mediji objavljuju Predrag Bulatović odlučan je da napusti mjesto predsjednika najjače opozicione stranke nakon što Republička Referendumska Komisija saopšti konačne rezultate referenduma prema kojima su građani Crne Gore izglasali nezavisnost, iako se tome čvrsto protive njegovi bliski saradnici. Dok je na drugoj strani u tvrdoj srpskoj struji u unionističkom bloku lider Srpske narodne stranke Andrija Mandić već bio podnio ostavku, ali su njegove stranačke kolege odbile da je prihvate, pa je on ostao na kormilu te stranke koja je po snazi odmah nakon Socijalističke narodne partije.

* * * * *

Ako su tačne pretpostavke Mila Đukanovića o beogradskoj poršci unionistima u Crnoj Gori, onda će možda sutrašnja poseta srbijanskog predsednika Borisa Tadića promeniti odnose. Beogradski politički krugovi, oponenti srbijanskog premijera, tvrde međutim da iza svega stoji Vojislav Koštunica koji se slično ponašao i nakon predsedničkih izbora u Srbiji – prosto ih nije htio priznati.

Nakon što je crnogorski premijer Milo Đukanović optužio opozicione stranke u Crnoj Gori da se ponašaju po diktatu vlasti u Srbiji, odbijajući da priznaju rezultate referenduma u Crnoj Gori, u Beogradu se reaguje na različite načine. Dok u kabinetu premijera Srbije odbacuju ovakve tvrdnje, opozicione stranke gotovo jednoglasno smatraju da se vlasti mešaju u postreferendumski postupak.

Sve što je crnogorska opozicija radila i pre i posle referenduma o državnopravnom statusu, rezultat je isključivo njihove sopstvene odluke, a nisu učinili ništa izvan zakonske procedure, kaže u izjavi za naš program savetnik premijera Srbije Vladeta Janković:

„Ako neko misli da uzdržavanje ili odricanje od prava na prigovor nije u redu, onda ne razume suštinu te zakonske procedure. Ono što je bitno u svemu tome jeste da Beograd zaista ni na koji način nikoga ne podstiče, niti ometa proceduru koja je u Crnoj Gori tekla i sad se završava.“

S druge strane, potpredsednik Demokratske stranke Dušan Petrović smatra da ponašanje Vlade Srbije nije neočekivano i napominje:

„Ostaje nam da vidimo kakva će biti politika poslije objavljivanja konačnih rezultata, kada bude oficijelno utvrđeno da su građani Crne Gore doneli odluku da ubuduće žive u nezavisnoj državi. I još jednom ću reći da će Demokratska stranka učiniti sve što može da se spreči bilo kakav proces urušavanja odnosa između Srbije i Crne Gore i isto tako urušavanja izgleda da ti odnosi budu najbliži mogući.“

Istovremeno, lider Liberalno-demokratske partije Čedomir Jovanović poziva najviše državne organe u Srbiji, predsednika Borisa Tadića i premijera Vojislava Koštunicu da prihvate političku realnost kada je reč o crnogorskom referendumu i povuku jasne poteze koji bi vodili afirmaciji odnosa sa Crnom Gorom. Način na koji se vlasti u Beogradu odnose prema referendumu u Crnoj Gori izraz su ličnog straha za pogrešne političke procene i nesposobnosti da se iz te situacije izađe, kaže je Jovanović i podseća da je Vojislav Koštunica i 2002. godine odbio da prizna rezultate predsedničkih izbora u Srbiji pozivajući se na navodne nepravilnosti u biračkom spisku:

„Isto to sada radi Predrag Bulatović. Ne zbog toga što njegovi birači sumnjaju u referendumski rezultat, nego zbog toga što je to nalog Beograda, kojim se praktično amortizuje gubitnička politika Koštunice i aktuelnih vlasti, i sa druge strane homogenizuje Srbija u nekom anticrnogorstvu. Crnogorci ne smeju postati novi Slovenci, a to je zapravo ono što nam sada preporučuju i Koštunica i ceo njegov kabinet.“

Vladeta Janković, međutim, smatra da sve što se dešava u postereferendumskom periodu u Crnoj Gori ni na koji način ne može ugroziti buduće odnose Podgorice i Beograda:

„Pošto se iscrpe sve zakonske mogućnosti, a niko ne izlazi iz tih okvira, onda ćemo pristupiti razgovorima u duhu spremnosti na kompromis, toleranciju i dobre odnose u perspektivi.“

Odugovlačenjem da se priznaju rezultati referenduma devalvira se izuzetno korektan tok samog referendumskog procesa i propušta se šansa da se i Podgorica, ali pre svega Beograd, pred međunarodnom zajednicom predstave kao ozbiljan politički činioci, zaključuje u izjavi za naš program bivši ministar spoljnih poslova Savezne Rerpublike Jugoslavije Goran Svilanović:

„Cela ova međunarodna javnost je bila fascinirana korektnošću koja je prikazana od strane građana Crne Gore na referendumski dan. Crna Gora je naglo stekla ugled zbog sposobnosti da donese jednu ovako zaista tešku odluku, u proceduri koja je zaista bila korektna. Međutim, taj ugled koji je naglo skočio Crnoj Gori sada počinje da se topi zbog nesposobnosti da se izađe iz ovog kruga i zbog nesposobnosti da se prihvate rezultati. Celokupno očekivanje Evropske unije, a i Sedinjenih Američkih Država je da Beograd i Podgorica sednu, prihvate te rezultate i da počnu da razgovaraju o onome što iz tih rezultata proizlazi.“
XS
SM
MD
LG