Dostupni linkovi

logo-print

Pentagon objavio novi spisak zatvorenika u Gvantanamu


Ministarstvo odbrane Sjedinjenih Američkih Država objavilo je po nalogu suda u četvrtak (u sredu kasno uveče po američkom istočnom vremenu), identitet 558 osoba koje su tokom protekle četiri godine držane zatvorene u vojnoj bazi Gvantanamo na Kubi.

Na spisku objavljenom na internet stranici Ministarstva odbrane Sjedinjenih Američkih Država je 558 zatvorenika koji su prošli kroz pritvor u Gvantanamu. Najviše je Saudijaca – 132. Slede 125 Afganistanaca i 107 državljana Jemena. Među 40 nabrojanih država je i Bosna i Hercegovina iz koje je bio jedan zatvorenik. Po njegovom imenu Al Savah Tarik Mahmud Ahmed, jasno je da je reč o naturalizovanom državljaninu Bosne i Hercegovine.

Među imenima koja su objavljena prvi put se našlo ime Saudijca Muhameda al Kahtanija, koji se opisuje kao dvadeseti otmičar koga je Al Kaida 2001. poslala u akciju rušenja solitera Svetskog trgovinskog centra u Njujorku gde on nikada nije stigao jer je uhapšen prilikom ulaska u Sjedinjene Američke Države na aerodromu u Orlandu na Floridi. Među imenima koja se mogu naći na poslednjoj objavljenoj listi su u bivši zvaničnici talibanske vlade Afganistana poput tadašnjeg ministra odbrane Mule Mohameda Fazila, dvojice obaveštajaca Abdula Haka Vasika i Golama Ruhanija i ambasadora talibanske vlade u Pakistanju Abdula Salema Zaefa koji je oslobođen krajem 2005.

Džon Deli (John Daly), novinar agencije UPI koji piše kao stručnjak za terorizam za američki magazin Veniti fer (Vanity Fair) kaže Radiju Slobodna Evropa da se objavljeni spisak, kada je o broju zatvorenika reč, uglavnom slaže sa njegovim višegodišnjim istraživanjima:

"Generalno brojevi iz mojih istraživanja su tu negde gde sam očekivao. Ali iznenađen sam da vidim devet Libijaca, jednog Azerbejdžanca, dva Iranca i jednog Etopljanina. Što se ostalog tiče brojevi se uglavnom slažu sa mojim istraživanjima."

Samo deset zatvorenika koji su prošli kroz Gvantanamo je procesuirano. Ni jedan proces još nije okončan. Prvi zatvorenici dovedeni su u Gvantanamo 11. januara 2002. Oni i svi koji s kasnije tu stigli uglavnom su zarobljeni u Afganistanu. Sjedinjene Američke Države ih tretiraju kao "neprijateljske ratnike" na koje se ne odnose pravila o ratnim zarobljenicima. Mnoge organizacije za zaštitu ljudskih prava su osudile pritvaranja bez vremenskog ograničenja i prava zatvorenika.

Pentagon, koji odbijao da iznese u javnost identitet pritvorenih osoba, objavio je prvi deo popisa 3. marta 2006. i to po nalogu Federalnog suda u Njujorku koji je tako odlučio po tužbi američke novinske agencije Asošijeted pres (Associated Press). Tada je objavljeno oko 5.000 stranica stenograma saslušanja 317 zatvorenika od ukupno 490 koliko ih je, kako je tada zvanično saopšteno, bilo u Gvantanamu. 3. aprila 2006. objavljeno je još 2.600 stranica dokumentacije. Sada je iz istih razloga, nakon odluke nadležnog suda, objavljen drugi deo popisa. Međunarodni crveni krst, čiji su predstavnici jedini dobili mogućnost da posete zatvorenike, listu koja je sada objavljena dobio je još ranije ali nije imao pravo da je učini javnom.

Prema američkoj agenciji Asošijeted pres ni ovaj spisak nije čitav. Agencija navodi da je kroz pritvor u Gvantanamu prošlo više od 750 osoba. Prema britanskom Indipendentu (Independent) objavljena imena predstavljaju podatke o oko tri četvrtine ljudi koji su prošli zatvor u Gvantanamu. Džon Deli kaže Radiju Slobodna Evropa da veruje da Gvantanamo svakako nije jedini zatvor ove vrste:

"Glavni problem mise čini to što Gvantanamo nije jedino mesto gde drže osumnjičene za terorizam. Hambali izgleda nije tu i mnogi drugi. Bušova vlada ima pritvorske jedinice mimo Gvantanama po opštoj pretpostavci jedan, pod nazivom Logor pravde je na Dijego Garsiji . Ljudi su držani i u Bagramu. Čuli smo i o letovima za prevod zarobljenika u Evropi. Dakle to je donekle šibicarenje."

U međuvremenu je Gijs de Vris (Vries), koordinator Evropske unije za suzbijanje terorizma, objavio da nema dokaza da je u Evropi bilo zatvora američke Centralne obaveštajne agencije – CIA-e:

"Bilo je svakakvih optužbi, ali one nisu bile dokazane van svake sumnje" rekao je de Vris u četvrtak predstavnicima jednog od odbora Evropskog parlamenta."
XS
SM
MD
LG