Dostupni linkovi

logo-print

Zašto se mitropolit ovaj put drži po strani?


Sociolog i teoretičar religije Mirko Đorđević ocjenjuje da je uzrok očegledne opreznosti i neuobičajenog nemiješanja prvog čovjeka Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori, mitropolita Amfilohija, koji nesumnjivo lično preferira opstanak zajednice, čisto pragmatične prirode:

„On ne prihvata lako nezavisnu Crnu Goru kao državu, ali po logici političkog pragmatizma on će se ponašati vrlo oprezno u ovom procesu i to se mnogo po čemu može zaključiti.“

U tom kontekstu Đorđević tumači prošlonedjeljne posjete predsjednika Crne Gore Filipa Vujanovića i Državne zajednice Svetozara Marovića mitropolitu Amfilohiju:

„Jer, nekako stavlja na svoje mesto odnose između crnogorske države, nezavisne crnogorske države u nastajanju i Crkve. Sada je jedno jasno i to bi, čini mi se, trebalo podvući. Bilo kako da bude, Crkva neće bitno promeniti tu svoju ulogu, pa ni gospodin Amfilohije neće promeniti tu ulogu.“

Skoro polutajni susreti Vujanovića i Marovića sa Amfilohijem su, podsjetimo, izazvali burne reakcije javnosti, naročito predstavnika bloka za očuvanje Državne zajednice. Potpredsjednik Srpske narodne stranke, Goran Danilović optužuje vlast da na taj način pokušava da manipuliše sa dijelom biračkog tijela:

„Samo smo opominjali javnost da učestale iznenadne posjete crnogorskog rukovodstva koje je onako cijelo po spisku ateističko, makar tako vole da govore 364 dana u godini, a zadnjeg, 365. dana svi odjedanput dobiju poriv i pobudu da se pomole nekom od svetitelja. Stavljamo na znanje građanima da je to licemjerstvo.“

Danilović, na drugoj strani, kaže da je nemoguće očekivati da Crkva ne iznosi stavove o političkim procesima koji se tiču i nje same i vjeruje da ih Srpska pravoslavna ckrva u ovom projektu podržava:

„Apsolutno nam ne smeta da Crkva saopštava svoje stavove, a kažem, nekim drugima smeta“.

RSE: Da li to znači da onda očekujete da će to opredjeljenje ipak negdje pri samom kraju procesa oni jasno iznijeti?

DANILOVIĆ: Ne. Meni nije uopšte važno da li će to biti javno saopšteno i da vam budem potpuno iskren - siguran sam da su crkveni ljudi uz nas.

Prvi čovjek Mitropolije crnogorsko primorske i jedan od najuticajnijih ljudi u Srpskoj pravoslavnoj ckrvi, Amfilohije Radović, u proteklih je 15 godina bio nezaobilazni akter svih dešavanja na ovim prostorima od dolaska na vlast Slobodana Miloševića, čiju je politiku i ratne pohode otvoreno podržavao. Sa aktuelnom vlašću u Crnoj Gori prolazio je kroz različite faze odnosa. Ranih devedesetih zajedno su u Crnoj Gori bili oslonac Miloševićevoj politici, da bi od zaokreta Mila Đukanovića 1997. odnosi od zahlađenja prešli u otvorenu i oštru konfrontaciju, sve do prije dva mjeseca kada je pod Đukanovićevim pokroviteljstvom na Cetinju, crnogorskoj prijestonici, organizovan skup pravoslavnih crkava. Uslijedile su potom prošlonedjeljne posjete Vujanovića i Marovića Amfilohiju, za koje Borislav Banović iz Socijaldemokratske partije, manje članice vladajuće koalicije, ne vjeruje da su imale naročitog uticaja na neutralno ponašanje mitropolita Amfilohija. Sama referendumska kampanja, po Banoviću, nema intenzitet nekih ranijih, a Amfilohijevo ponašanje, može imati dva objašnjenja:

„Da su se oni u Srpskoj pravoslavnoj crkvi i Mitropoliji opredjelili za neki sličan terenski rad kao što rade partije ili su, što se ja nadam, konačno prihvatili poziciju koju treba da imaju kao crkva oko političkih i državnih pitanja da se ne miješaju ili da to bude na što mirniji i tolerantniji način.“

Na drugoj strani, primjetno je da ne samo Amfilohije, kao glavni eksponent Srpske crkve u Crnoj Gori, nego i kompletna Srpska pravoslavna crkva za sada ne pokazuju interesovanje za referendum. Za razliku od zvančnog Beograda koji se otvoreno miješa u taj proces. Sociolog religije Mirko Đorđević to ovako komntariše:

„To se čak može prepoznati po istupima crkvenih velkodostojnika, tako da je to izvestan otklon o državno-političkih struktura oko gospodina Koštunice. Da li će tako ostati do kraja, kada se politička stihija uzburkava, ostaje nam da vidimo. Ali u svakom slučaju, Mitropolija i sam mitropolit neće biti ravnodušni, neće biti po strani u pravom smislu i ako bi formalno trebalo da budu po strani.“
  • 16x9 Image

    Biljana Jovićević

    U novinarstvu je od 1998. godine. Radila tri godine na Radiju Crne Gore. Od septembra 2001. je izvještač iz Podgorice za RSE, a od jula 2009. je stalni član redakcije u Pragu.

XS
SM
MD
LG